Comparologie, schalen
Comparologie, schalen
Opgave 1

Beschouw een drukveer met een ronde draaddoorsnede d = 3 mm. Verder is gegeven dat de steekcirkeldiameter van de veer D = 2r = 40 mm bedraagt. De steekafstand tussen de windingen is zonder belasting op de veer gelijk aan s = 3d. De veer heeft n = 20 windingen. De 0.2% rekgrens van de stalen veer bedraagt R_{p0.2} = 1000 MPa, de E-modulus is E = 210 GPa en de dwarscontractie van het staal v = 0.3. Plastische vervorming van de veer moet worden voorkomen.
De hoeveelheid energie die in de veer wordt opgeslagen is evenredig met de indrukking van de veer tot de macht x. Wat is de waarde van x?
a) x = 1
b) x = 2
c) x = 3
d) x = 4
Opgave 2
Een “klauteraar” (verticaal klimmend object) kan met gebruik van opgeslagen veerenergie precies 3.0 meter klimmen. We willen dit model graag aanpassen, zodat het een nog grotere hoogte kan bereiken. We stellen voor om de totale massa van het ontwerp gelijk te houden1, maar de veer wel geometrisch te schalen met een factor S.
1 Neem aan dat op de massa van het frame nog wat te besparen is en dat deze massa dus evenveel afneemt als de toename van de massa van de veer.
Bepaal aan de hand van de formules in het formuleboekje bij welke factor S de klauteraar een hoogte van 15 meter bereikt. Verwaarloos hierbij de wrijving.
Opgave 3
De as met het grote tandwiel heeft een tweemaal grotere diameter dan de wielas.

3a
Bereken de verhouding tussen de buigstijfheden \frac{k_1}{k_2}, waarin k_1 de buigstijfheid is van de dikke as en k_2 die van de dunne as.
a) 16
b) 8
c) 4
d) 2
3b
Als het kleine tandwiel in het midden van de wielas gemonteerd is dan zouden de afstanden a:b = 1:1 zijn. In de tekening is de verhouding tussen a:b gelijk aan 2:1. Bereken de stijfheid \frac{k_1}{k_2} waarbij k_1 de stijfheid van de as is met het tandwiel in het midden en k_2 de stijfheid van de wielas is met het tandwiel uit het midden.
Laat duidelijk zien welke vergeet-me-nietjes je hier gebruikt voor k_1 en k_2. Bereken vervolgens de verhouding \frac{k_1}{k_2}.
Opgave 4
Veronderstel dat de totale massa van een karretje m_a bedraagt. Het vliegwiel heeft een diameter d_v en een massa van m_v. Het vliegwiel is als een massieve schijf op te vatten. Veronderstel dat de rotatie-energie van de wielen en de tandwielen klein is ten opzichte van die van het vliegwiel en deze mag daarom verwaarloosd worden. De overbrengingsverhouding tussen de rotatiesnelheid van de wielen ten opzichte van de rotatiesnelheid van het vliegwiel bedraagt i = n_{vliegwiel} / n_{wiel}. Het karretje wordt aangedreven met een trekveer met een kracht die begint bij F_n die over een veerweg van f_n afloopt tot F_0.

Alle afmetingen van het karretje inclusief wielen, de schroefveer en de veerweg f_0 worden geschaald met een factor S.
De stijfheid k van de schroefveer schaalt hierdoor met S^x. Wat is de waarde van x? (Let op: laat zien hoe je aan het antwoord komt.)
Opgave 5
Veronderstel dat de massa van een karretje inclusief wielen bedraagt m_a. De twee grote wielen met een diameter d_1 en een massa van elk m_1. De twee kleine wielen met diameter d_2 hebben elk een massa van m_2. De wielen zijn als massieve schijven op te vatten. Het karretje wordt aangedreven met een trekveer met een kracht die begint bij F_n en over een veerweg van f_n afloopt tot F_0.

5a
Om te berekenen welke snelheid het karretje zal bereiken wordt gevraagd de energievergelijking op te stellen met de term E_{veer} links en de termen E_{translatie} en E_{rotatie} rechts van het is-gelijkteken. Gebruik hierbij de symbolen voor de diverse parameters die gegeven zijn in de opgave. Wrijvingsverliezen mogen buiten beschouwing blijven.
5b
Alle afmetingen van het karretje inclusief wielen, de veer en de veerweg f_0 worden geschaald met een factor S.
De trekkracht F van de veer schaalt hierdoor met S^x. Wat is de waarde van x?
Opgave 6
Het karretje dat voor dit onderwijsproject is gerealiseerd wordt aangedreven met een torsieveer. Het karretje inclusief torsieveer wordt geometrisch geschaald met een factor S = 10. De energie die in de torsieveer kan worden opgeslagen schaalt met een factor S^x.
Wat is de waarde van x?
Opgave 7
De maximale hoeveelheid energie die in een torsieveer kan worden opgeslagen is evenredig met de maximaal toelaatbare materiaalspanning tot de macht x.
Wat is de waarde van x?
Opgave 8
Het karretje dat voor dit onderwijsproject is gerealiseerd wordt geometrisch opgeschaald met een factor S = 10. De luchtweerstand F [N] zal bij gelijke snelheid hierdoor schalen met S^x.
Wat is de waarde van x?